Hoe laat ik mijn baby veilig slapen?

Eén van de grootste nachtmerries voor jonge ouders is wiegendood. Bij wiegendood is de baby kerngezond en lijkt er niets mis te zijn. Ondanks dat er niets mis is overlijdt het kindje onverwacht in z’n slaap. Dit kan gebeuren bij baby’s van 0 tot 2 jaar oud.

Het aantal baby’s dat overlijdt aan wiegendood neemt gelukkig al jaren af. Voornamelijk doordat we ons meer bewust zijn over het veilig laten slapen van onze baby. Toch overlijdt er elke maand nog in Nederland één baby aan wiegendood.

Inhoud

Sudden Infant Death Syndrom

De medische benaming voor wiegendood is SIDS oftewel Sudden Infant Death Syndrom. Een kindje overlijdt hierbij meestal doordat de ademhaling wordt belemmerd. Hierdoor stikt het kindje in z’n slaap of tijdens het rusten.

Helaas is het nog steeds onduidelijk wat wiegendood precies is. Wetenschappers zijn er nog niet over uit waarom een kerngezond kindje ineens overlijdt in z’n slaap. Er zijn wel een aantal factoren waardoor mogelijk wiegendood kan ontstaan.

Voor ouders is het belangrijk om de risicofactoren zo klein mogelijk te houden en zo proberen te voorkomen dat hun kindje hieraan overlijdt. Ik probeer je hier te informeren over de risicofactoren op wiegendood en hoe je kan proberen te voorkomen dat je kindje hieraan overlijdt.

Aangeboren wiegendood?

Soms wordt er gedacht dat wiegendood aangeboren is. Sommige baby’s zouden vanaf de geboorte al het risico lopen op wiegendood. Ze worden minder snel wakker van prikkels, waardoor ze ook minder snel uit zichzelf draaien als ze verkeerd liggen.

Toch is er nog geen concrete oorzaak gevonden en kunnen er tot nu toe meerdere oorzaken zijn. Ik heb daarom alle risicofactoren voor je verzameld, zodat je op de hoogte bent van de mogelijke risico’s op wiegendood.

Op de rug laten slapen

In Nederland wordt al sinds 1986 geadviseerd om kinderen op de rug te laten slapen. Voor die tijd gebeurde het ook dat kleintjes op hun buik sliepen. Het aantal kinderen dat slachtoffer werd van wiegendood lag toen ook een stuk hoger.

Door het kindje niet op de rug te laten slapen kunnen er verschillende complicaties ontstaan. Door deze complicaties neemt het risico toe tot wiegendood. Ik heb een aantal complicaties voor je op een rijtje gezet om meer duidelijkheid te krijgen over bijvoorbeeld buikligging.

Zuurstof tekort

Bij buikligging ligt het neusje en mondje van je kindje tegen het matras aangedraaid. Hierdoor krijgt je kleintje de uitgeademde lucht weer opnieuw binnen. Het gevolg is dat je kleintje te weinig zuurstof krijgt en kan stikken.

Er kan door buikligging ook ademnood ontstaan. Bijvoorbeeld doordat de kaak anders is en de neus vervormd doordat je kleintje op z’n buik ligt. De gevolgen hierdoor zijn vrij groot en je kindje krijgt vrijwel geen lucht meer.

Ook kan er nog een probleem ontstaan als je kindje op de buik ligt. Vanaf de buik heeft je kleintje meer kracht. Hierdoor kan je kindje zich van het voeteneind afzetten en door het bed verplaatsen.

De bovenzijde van sommige wiegjes is soms gemaakt van kussenachtig materiaal. Dit is de reden waarom je kleintje altijd bij het voeteneinde legt. Als je kindje te jong is en bij het kussenachtige materiaal terecht komt kan je kindje hierin stikken.

Maar het kan ook dat je kleintje meer kracht zet en daardoor onder de lakens terecht komt. Met als gevolg dat je kindje in de lakens stikt. Helaas komt dit voor als je kindje jong is en op de buik ligt. Als je kindje op de rug ligt is dit nog niet mogelijk omdat je kleintje hier nog niet voldoende kracht voor heeft.

Warmte minder goed kwijt

Als laatste kan een buikligging ervoor zorgen dat je kindje z’n warmte minder goed kwijt kan. Op de rug kan je kindje vele beter z’n warmte kwijt. Als je kleintje z’n warmte niet goed kwijt kan is er een risico op oververhitting.

Je moet er rekening houden dat jouw kleintje nog niet goed zichzelf op temperatuur kan houden. Dit is niet alleen bij kou, maar ook bij warmte. Als je kleintje z’n warmte niet goed kwijt kan is er een risico op oververhitting. Hier kan je kleintje helaas aan overlijden.

Warmtestuwing

Je kindje kan het niet alleen te warm krijgen doordat je kleintje op de buik ligt. Warmtestuwing kan ook een groot risico op wiegendood zijn. Als je kleintje teveel beddengoed heeft kan je kindje z’n warmte niet goed kwijt met als gevolg dat er warmtestuwing ontstaat.

Als je kindje het te warm krijgt wordt de ademhaling belemmerd. De lichaamstemperatuur loopt steeds verder op en je kindje kan zichzelf niet goed afkoelen. Het hart moet steeds harder pompen om de warmte proberen kwijt te raken. Het nog kleine hartje van je baby’tje wordt hierdoor te zwaar belast.

Warmtestuwing is één van de grote risicofactoren bij wiegendood. Het is belangrijk om altijd te checken of je kindje het niet te warm heeft. Voorkom dat je kleintje te stevig toedekt met teveel lakentjes en dekentjes. Vooral in de zomermaanden dek je een kindje al te snel te warm toe.

Onderkoeling

Natuurlijk mag je kindje ook niet onderkoelt raken. Je moet vooral rekening houden dat je kleintje zich niet goed op temperatuur kan houden. Zorg er dus voor dat je kindje het niet te warm en niet te koud heeft.

Nog een risicofactor op wiegendood is samen slapen. De meeste ouders vinden het heerlijk om vooral in het begin hun kleintje dicht in de buurt te hebben. Het gebeurt daardoor weleens dat ze hun kleintje tussen hun inleggen en in slaap vallen.

Het kan natuurlijk een keer gebeuren dat jullie beide door vermoeidheid met jullie kindje in slaap vallen. Maar probeer dit alsjeblieft te voorkomen. Er is namelijk een groot risico op wiegendood als je kleintje bij jullie in bed laat slapen.

Vooral de eerste 4 maanden

De eerste vier maanden is het risico op wiegendood extreem hoog als je kindje bij jullie in bed slaapt. Jullie dekbed kan te warm aanvoelen en voor warmtestress zorgen. Daarnaast kan je kindje in jullie kussen of deken stikken.

Het gebeurt heel soms ook dat je als ouder bovenop je kleintje rolt met alle gevolgen van dien. Je kindje kan tussen jullie en het matras in bekneld raken en daardoor stikken. Het risico hierop neemt vooral toe als je als ouder erg vermoeid bent wat logisch is de eerste paar maanden na de geboorte.

Ik snap het wel heel goed dat je als ouder je kleintje heel graag bij je legt. Maar laat je kindje altijd in z’n eigen wiegje of ledikant slapen. Als dit nog niet dichtbij genoeg is kan je eventueel kiezen voor een co-sleeper.

Een co-sleeper plaats je tegen je eigen bed aan en is aan één zijde open. Hierdoor kan je hand langs het gezichtje van je kindje halen. Je kan je kindje dus constant aanraken, maar je kan niet op je kindje rollen. Daarbij heeft je kindje z’n eigen veilige matrasje, lakens en bedje.

Niet roken!

Nog een verband tussen wiegendood en risicofactoren is roken. Mocht je als moeder blijven roken tijdens de zwagerschap, dan is er een verhoogt risico op wiegendood. Naast zelf roken kan ook actief meeroken een risico zijn.

Het is wetenschappelijk bewezen dat roken en meeroken ervoor zorgt dat de groei en ontwikkeling van je kindje beïnvloed wordt. De longfuncties van je nog ongeboren kindje raken hierdoor aangetast. Je kindje is daardoor sneller vatbaar voor luchtweginfecties en neemt zuurstof minder goed op.

Als je kindje na de geboorte ook opgroeit in een omgeving waar regelmatig gerookt wordt dan heeft dit effect op je kindje. De longen van je kleintje zijn nog niet volgroeid en dit tast de longen aan doordat je kleintje meerookt.

Doordat je kleintje sowieso al minder zuurstof opneemt zien we dat kleintje in deze omgeving een groter risico lopen op wiegendood. Uit onderzoek is gebleken dat meeroken of roken een grote factor is bij wiegendood.

Het advies dat ik hierin kan geven is om nooit te roken in de buurt van je kindje. Maar probeer ook niet in de ruimtes waar je kindje verblijft te roken. Probeer zoveel mogelijk buiten te roken.

De beste optie voor je kleintje zou zelfs het stoppen met roken zijn. Je kindje kan namelijk op twee manieren meeroken. Passief en actief. Actief is als je kleintje in dezelfde ruimte verblijft als waar gerookt wordt. Actief betekent dat als je gerookt hebt je daarna je kleintje vasthoudt.

Zelfs als je dus netjes buiten rookt en je daarna je kindje vast pakt rookt je kindje mee. Bij borstvoeding wordt dit effect zelfs versterkt. Bijvoorbeeld als de moeder borstvoeding geeft, maar wel netjes buiten rookt. Het is dus een risico om te roken in de omgeving van je kindje.

Geef borstvoeding

Wil je het risico op wiegendood standaard verlagen? Dan heb ik een tip voor je. Het is bewezen dat het risico op wiegendood afneemt door je kleintje borstvoeding te geven. Waarom borstvoeding er een invloed op heeft is niet bekend.

Er is helaas nog weinig bekend over wiegendood wetenschappelijk, maar er is wel data vergeleken van ouders met en zonder een kindje met wiegendood. Uit dit onderzoek bleek dat kinderen met borstvoeding minder snel slachtoffer werden van wiegendood.

Wetenschappers hebben wel oorzaken bedacht waarom borstvoeding invloed kan hebben. Als eerste maakt je kleintje meer antilichamen aan bij het geven van borstvoeding. Daarnaast zou door het stevige zuigen de kaak van een baby beter ontwikkelen. Hierdoor zou een kindje meer zuurstof kunnen pakken mocht het fout gaan.

Nog een idee dat wetenschappers hebben bij borstvoeding is dat de nekspieren van het kindje beter ontwikkelen door borstvoeding. Hierdoor kunnen kinderen zichzelf sneller draaien en dit maakt het risico op wiegendood weer kleiner.

Daarnaast zou de wekdrempel bij kinderen met borstvoeding automatisch verlagen. Een baby zou zichzelf daardoor sneller wakker maken als het fout gaat. Je kindje is gevoeliger voor prikkels en dit kan bij wiegendood van levensbelang zijn.

Of gebruik een fopspeen

Geef je geen borstvoeding, maar wil je het risico op een wiegendood verlagen? Er is geen wetenschappelijk bewijs voor, maar wetenschappers denken dat een fopspeen hetzelfde effect heeft. Er zitten namelijk een aantal voordelen aan het gebruik van een fopspeen bij jonge kinderen.

Het eerste voordeel is dat kinderen met een fopspeen minder snel met hun hoofd en neus richting het matras draaien. Hierdoor kan wiegendood voorkomen worden. Daarnaast leert een kindje met een fopspeen ook sneller het hoofdje draaien.

Het zuigen aan de fopspeen helpt ook om je kindje z’n kaken en spieren in de mond en nek steviger te maken. Hierdoor komt de tong sneller naar buiten en dit helpt je kindje weer om beter adem te halen.

Daarbij ademt een kindje met een fopspeen sneller via de neus. Je kindje heeft daardoor een reflex om het neusje vrij te houden. Door het neusje vrij te houden krijgt je kindje meer zuurstof en raakt je kleintje minder snel onder de lakens verwikkelt.

Als je kindje een fopspeen heeft draait je kleintje ook minder vaak in bed. Dit is wel wetenschappelijk bewezen. Het verkeerd draaien van je kleintje is vaak de oorzaak van wiegendood. Hierdoor kan de fopspeen indirect wiegendood voorkomen.

Kalmerende medicijnen

Maak je als moeder gebruik van kalmerende medicijnen? Denk hierbij aan promethazine, alimemazine, oxomemazine. Dan is er een groter risico op wiegendood. In de kalmerende medicijnen zitten ook kalmerende stoffen die je kindje dieper laten slapen.

Het is wetenschappelijk bewezen dat kinderen die dieper slapen een groter risico lopen op wiegendood. Het advies is om dit soort medicijnen niet te slikken tijdens de zwangerschap tenzij het niet anders kan. Je kan dit natuurlijk altijd overleggen met de arts die kan de situatie het beste inschatten.

Geen borstvoeding met kalmerende medicijnen

Besluit de arts dat je de medicijnen moet blijven slikken? Dan kan je de afweging maken om je kindje geen borstvoeding te geven. Zo krijgt je kleintje de kalmerende middelen niet meer via de borstvoeding binnen. Dit advies wordt ook vaak gegeven bij ouders met kalmerende medicijnen.

Kinderopvang?

Er zijn ook vermoedens dat een kinderopvang het risico op wiegendood kan laten toenemen. Toch is dit nooit wetenschappelijk bewezen. Als eerste is het aantal situaties met wiegendood vrij klein (1 per maand). Sommige kinderen waren inderdaad ook naar de kinderopvang geweest. Maar dit betekent niet perse dat dit de oorzaak is.

Heel veel kinderen gaan in Nederland naar de kinderopvang. Er is maar een heel klein percentage aan kinderen dat niet naar de opvang gaat. Het is hierdoor best lastig om hier een connectie aan te hangen.

Doordat veel kinderen naar de opvang gaan is de kans dat het overleden kindje hier inderdaad geweest is groot. Het blijft lastig vaststellen of dit inderdaad een risico factor is bij wiegendood

Wiegendood was in de jaren 60, 70 en 80 in grotere aantallen in Nederland aanwezig, dan op dit moment. In de jaren 60, 70 en 80 gingen kinderen juist minder vaak naar de kinderdagopvang. Meestal bleef de moeder thuis om voor het kindje te zorgen.

De kans lijkt groter dat een verkeerd bedje, matras, bij de ouders slapen en roken in de jaren 60, 70 en 80 de veroorzaker was van wiegendood. Ouders wisten nog niet dat roken schadelijk was en het was ook normaal om het kindje in je eigen bed te leggen.

Zolang de kinderdagopvang niet wetenschappelijk bewezen is hoeven ouders zich hier eigenlijk niet echt druk over te maken. De kans dat hier echt een connectie tussen gevonden wordt lijkt klein. Het is mogelijk puur toeval dat een kindje bij de kinderdagopvang is geweest.

Vroeggeboorte

Een oorzaak die we wel vaak zien bij wiegendood is vroeggeboorte of een laag geboortegewicht. Als een kindje te vroeg geboren is of een vrij laag geboortegewicht heeft is de kans op wiegendood twee keer zo hoog.

Een baby is officieel te vroeg geboren als het kindje voor 37 weken geboren wordt. Dit is de reden waarom elke dag telt bij de geboorte van je kindje. Ondanks dat er een verhoogd risico is betekent het niet dat het ook werkelijk gebeurt.

Onveilige spullen

Een andere oorzaak bij wiegendood kan het gebruik van verkeerde spullen zijn. Bijvoorbeeld als je een onveilig babybedje of wiegje gebruikt. De slaapmaterialen ventileren bijvoorbeeld te weinig of er is kussenachtige bekleding aanwezig.

Vooral als je gebruik maakt van familiestukken of oude babyspullen check dan altijd de veiligheid. In de afgelopen jaren is er veel veranderd en zijn babyspullen steeds veiliger geworden. Investeer daarom zoveel mogelijk in vrij nieuwe spullen.

Ga je toch voor een oud babywiegje omdat het een belangrijk familiestuk geworden is? Check dan of er niets aanwezig is waar je kindje in kan stikken of de ademhaling van je kleintje kan belemmeren. Gebruik het wiegje alleen als deze veilig in gebruik is.

Sommige ouders kiezen ervoor om het wiegje opnieuw te bekleden. Maak dan gebruik van ademende materialen en kies niet voor een kussenachtige bekleding. Zorg ervoor dat er ook niets los zit waar de grijpgrage handje van je kindje in terecht kunnen komen.

Wiegendood is nooit helemaal te voorkomen

Helaas kan je wiegendood nooit helemaal voorkomen. Het enige wat je als ouder kan proberen is de risicofactoren van hierboven zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast heb ik nog een paar handige tips die je kan gebruiken om wiegendood te voorkomen.

De eerste tip is natuurlijk om je kindje altijd op z’n rug te laten liggen. Probeer een voorkeurshouding te voorkomen en draai het hoofdje van je kindje van links naar rechts. Maak vooral niet gebruik van een stabilisatiekussen om je kindje in één houding te laten liggen.

Het gebruik van iedere vorm van een kussen is tot 2 jaar verboden bij een kindje. Kussens kunnen de kans op wiegendood flink vergroten. Probeer dit dus nooit in de box of bedje neer te leggen.

Probeer ook de omgeving waarin je kindje opgroeit zoveel mogelijk rookvrij te houden. Je voorkomt zo longschade en de kans op wiegendood. Hou ook rekening met passieve rookschade. Je kindje kan ook meeroken zonder midden in de rook te zitten. De rook zit ook aan je eigen handen en zelfs je borst als je borstvoeding geeft.

Neem je kindje ook niet mee naar ruimtes waar veel gerookt wordt. Vraag eventueel aan familie of ze dit willen respecteren door niet tijdens een verjaardag te roken. Je verkleint zo het risico op wiegendood bij je kindje.

Creëer een veilige slaapomgeving

De belangrijkste tip die ik je meegeef is om een veilige slaapomgeving voor je kindje te creëren. Maak gebruik van een veilig bedje, leg geen knuffels of kussens in het bedje. Zorg er ook voor dat je kindje z’n warmte kwijt kan.

Maak ook niet gebruik van een schapenvachtje in het bedje of een te zacht matras waar je kleintje in weglegt. Als je hier allemaal mee rekening houdt kan je wiegendood voorkomen. Ik heb op mijn site ook nog tips staan bij het uitzoeken van een ledikantje of wiegje. Deze kunnen je helpen bij een veilige slaapomgeving.

Ben je de trotse moeder van een tweeling? Tweelingen lopen een hoger risico op wiegendood. Gelukkig zijn hier ook tips voor om dit te voorkomen. Leg je kleintjes bijvoorbeeld altijd in gescheiden bedjes.

De meeste ouders vinden het zielig om hun kindjes te scheiden. Maar er zijn speciale tweelingbedjes waarbij ze bij elkaar in de buurt liggen, maar wel gescheiden. Tweelingen lopen het risico elkaars uitgeademde lucht in te ademen als ze bij elkaar liggen. Hierdoor kan verstikking en wiegendood ontstaan.

Een andere tip die ik je graag meegeef is om de eerste 6 maanden zoveel mogelijk borstvoeding te geven. Het is aangetoond dat borstvoeding de kans op wiegendood verlaagt. Je kan je kleintje tegen verschillende aandoeningen beschermen dankzij de antilichamen in borstvoeding.

Daarnaast wordt je baby sneller wakker door externe prikkels. Handig als je kleintje per ongeluk zichzelf verstikt in z’n matras of deken. Borstvoeding kan hierbij helpen. Probeer dit dus zeker weten te geven aan je kleintje.

Een andere tip is het gebruik van een fopspeen tussendoor. Sommige ouders zijn bang dat dit geen combinatie is met borstvoeding. Dat het kleintje hierdoor de fopspeen en borstvoeding door elkaar haalt. Maar dit is nooit wetenschappelijk bewezen.

Wees dus vooral niet bang om je kleintje een fopspeen te geven dit kan echt geen kwaad en kan je kleintje juist troost bieden. Naast troost helpt een fopspeen bij de ontwikkeling en dit helpt weer tegen wiegendood.

Ondanks dat wiegendood nooit helemaal te voorkomen is kan je als ouder dus heel wat doen om het te voorkomen. Met mijn tips en door op de hoogte te zijn van de risicofactoren weet je wat je mogelijk kan doen om het te voorkomen.

Deel dit bericht met vrienden

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *